Trabzon Gezi Rehberi: Gezilecek Yerler ve Yöresel Lezzetler

Doğu Karadeniz’in en büyük şehri Trabzon, antik çağlardan beri önemli bir liman ve ticaret merkezi. Bugün ise yeşilin her tonunu barındıran vadileri, kayalara oyulmuş manastırı, tarihi camileri ve Türkiye’nin en sevilen yöresel mutfaklarından biriyle gezginlerin rotasında. Bu rehberi arşivimizdeki Trabzon notlarımızdan yola çıkarak 2026 için yeniden hazırladık.

Trabzon’da Gezilecek Yerler

Sümela Manastırı (Maçka)

Trabzon’un simgesi, Altındere Vadisi Milli Parkı’nda, sarp bir kayalığın yamacına adeta yapıştırılmış gibi duran Sümela Manastırı. Rivayete göre 4. yüzyılda kurulan manastırın kaya kilisesindeki freskler ve vadi manzarası görülmeye değer. Uzun süren restorasyonun ardından yeniden ziyarete açık ve her yıl yüz binlerce kişiyi ağırlıyor.

İpucu: Otoparktan manastıra dik bir patikayla yürünüyor; rahat ayakkabı giyin. Bakım çalışmaları için kısa süreli kapanabildiğinden gitmeden güncel ziyaret saatlerini kontrol edin.

Trabzon Ayasofya

13. yüzyılda Trabzon İmparatorluğu döneminde inşa edilen yapı, Bizans sanatının en güzel örneklerinden sayılan freskleriyle ünlü. 1964’ten itibaren müze olarak kullanılan yapı, 2013’te yeniden camiye dönüştürüldü. Arşivimizde “Ayasofya Müzesi” olarak geçiyordu; bugün namaz vakitleri dışında cami olarak ziyaret ediliyor ve fresklerin bir kısmı ibadet sırasında kapatılıyor. Akşamları yapılan ışıklandırma da görülmeye değer.

Ortahisar, Trabzon Kalesi ve Zağnos Vadisi

Şehrin tarihi kalbi Ortahisar, surlarla çevrili eski şehir. Burada Bizans döneminde Panagia Hrisokefalos Kilisesi olarak inşa edilip sonradan camiye çevrilen Fatih Camii’ni görebilirsiniz. Surların hemen yanındaki Zağnos Vadisi, yürüyüş yolları ve tarihi Zağnos Köprüsü’yle şehrin ortasında bir nefes alma alanı.

Gülbahar Hatun Camii ve Türbesi

Yavuz Sultan Selim’in annesi Gülbahar Hatun adına yaptırılan cami ve hemen yanındaki türbe, Ortahisar’ın batısında, Zağnos Vadisi’ne yürüme mesafesinde.

Yeni Cuma Camii

Bizans döneminde Aziz Eugenios Kilisesi olarak inşa edilen ve Fatih Sultan Mehmet döneminde camiye çevrilen yapı, şehrin en eski yapılarından biri.

Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı)

20. yüzyılın başında yapılmış görkemli Kostaki Konağı’nda bulunan müze, uzun süren restorasyonun ardından 30 Mayıs 2025’te yenilenen sergisiyle yeniden açıldı. Konağın dönem odaları ve bölgenin arkeolojik eserleri bir arada sergileniyor.

Atatürk Köşkü

Soğuksu’da, ağaçlar arasındaki zarif köşk, Atatürk’ün Trabzon ziyaretlerinde kaldığı yer. Bugün müze olarak ziyaret edilebiliyor; bahçesi de görülmeye değer.

Boztepe

Şehre ve Karadeniz’e tepeden bakan Boztepe, özellikle gün batımında çay içmek için Trabzon’un en sevilen noktası.

Çal Mağarası (Düzköy)

Deniz seviyesinden yaklaşık 1.050 metre yükseklikteki mağaranın bugüne kadar yaklaşık 8 kilometrelik bölümüne ulaşıldı; yaklaşık 1 kilometrelik bölümü geziliyor. İçinden yer altı ırmağı akan mağara yıl boyunca açık. Yağışlı mevsimlerde içerideki su yükselebiliyor.

Uzungöl (Çaykara)

Arşivimizdeki listede yoktu, ama Trabzon’a gidip görmeden dönülmez. Şehir merkezine yaklaşık iki saat uzaklıktaki göl, ladin ormanlarıyla çevrili vadisiyle Karadeniz’in en ünlü manzaralarından biri. Yazın ve bayramlarda çok kalabalık oluyor; mümkünse hafta içi ve sabah erken saatlerde gidin. Uzungöl’ü tek bir öğleden sonraya sıkıştırmak yerine en az iki gece kalmanızı öneriyoruz; ayrıntılar Uzungöl gezi rehberimizde.

Yaylalar ve Vadiler

Trabzon’u ve komşu Rize’yi yalnızca şehirden ibaret görmeyin; bölgenin asıl zenginliği yaylalarında.

• Altındere Vadisi Milli Parkı: Sümela’yı çevreleyen park; çam ormanları, dere ve manastırın ötesine uzanan yürüyüş yolları.
• Zigana Yaylaları: Trabzon ile Gümüşhane arasındaki geçidin çevresindeki yayla çayırları. Hamsiköy’de sütlaç molası bu yolun klasiği.
• Haldizen Vadisi: Uzungöl’ün hemen üzerindeki yayla vadisi; göl manzarası için kısa bir tırmanışa değer.
• Ayder Yaylası (Rize): Gelintülü Şelalesi, ahşap yayla evleri ve kaplıcalarıyla Karadeniz yayla deneyiminin simgesi; Uzungöl’den günübirlik gidilebiliyor.
• Fırtına Vadisi (Rize): Ayder dönüşünde taş kemerli tarihi köprülerin ve çay bahçelerinin arasından geçen vadi. Burada güzel olan tek bir durak değil, yolun kendisi.
• Sera Gölü: Havalimanına çok yakın, yürüyüş yolu ve çay bahçeleriyle çevrili küçük bir göl; uçuştan önceki birkaç saati değerlendirmek için ideal.

Kaç Gün Ayırmalı?

Dağ yolları yavaş, mesafeler haritada göründüğünden uzun sürüyor. Bu yüzden:

• 3 gün: Şehir merkezi, Sümela ve Uzungöl’de bir gün. Mümkün, ama özet bir gezi gibi geçiyor.
• 5 gün: Rahat bir tempo için gerçekçi alt sınır: Trabzon’da iki gece, Uzungöl’de iki-üç gece ve bir Ayder günü.
• 7 gün: En keyifli seçenek; yağmurlu bir gün ya da hiç plan yapmadığınız bir gün için de yer kalıyor.

Yalnızca beş durağa vaktiniz varsa: Sümela Manastırı, Trabzon Ayasofya, Uzungöl, Ayder Yaylası ve Fırtına Vadisi.

Yağmurlu günler için: Ayasofya, Trabzon Müzesi, Atatürk Köşkü ve Çal Mağarası gibi kapalı duraklar.

Çocuklarla Trabzon

Trabzon ve Uzungöl, tema parkları değil doğa ve sakin tempo üzerine kurulu; bunu seven aileler buradan çok memnun dönüyor. Şehirdeki otellerle Uzungöl’deki göl kıyısı otellerini birleştirin: tek bir yerde kalıp her gün uzun yol yapmaktan çok daha rahat. Uzungöl’ün göl yolu düz ve bebek arabasına uygun; Ayder ve Sümela daha fazla yürüyüş istiyor. Dağ virajları nedeniyle araç tutmasına karşı önlem alın, her mevsim yanınızda yağmurluk bulundurun.

Şehir İçi Ulaşım

Trabzon’da şehir içinde en pratik ulaşım dolmuşlar. Ana caddeler boyunca sık aralıklarla geçiyorlar ve şehrin hemen her noktasına ulaştırıyorlar. Havalimanı şehir merkezine çok yakın. Sümela, Uzungöl ve Çal Mağarası için araç kiralamak ya da günübirlik turlara katılmak en rahat seçenek.

Trabzon’a araçla gidecekseniz Zigana ve Soğanlı geçitleri hakkında Türkiye’nin en tehlikeli dağ yolları yazımıza göz atın: Zigana artık tünelle aşılıyor, Soğanlı ise kışın aylarca kapalı kalıyor.

Trabzon’da Ne Yenir?

Hamsi Kuşu

Trabzon’un vazgeçilmezi hamsi. Tavası, pilavı, hatta tatlısı bile yapılıyor. Ama mutlaka denemeniz gereken bir hamsi yemeği var: Kılçıkları ayıklanmış iki hamsinin arasına peynir konup kızartılan hamsi kuşu. Hamsi mevsimi genellikle sonbaharda başlıyor ve kışın en lezzetli halini alıyor.

Hamsili Pilav

Ayıklanmış hamsiler tepsiye dizilir, üzerine soğanlı ve baharatlı pilav konur, üstü de hamsiyle kapatılıp fırınlanır. Pişince ters çevrilerek servis edilir; yapmak marifet ister.

Karalahana Sarması

Trabzon’da asma yaprağının yerini karalahana alıyor. Haşlanmış karalahana yaprakları pirinç ve kıymayla sarılıyor; Karadeniz mutfağının en sevilen yemeklerinden.

Mısır Ekmeği

Karadeniz sofralarının vazgeçilmezi. Süt ve yoğurtla kek kıvamında hazırlanan mısır ekmeği, hamsinin en iyi arkadaşı.

Kuymak (Mıhlama)

Mısır unu, Trabzon tereyağı ve uzayan yöresel peynirle yapılır. Sırrı, bol tereyağında sürekli karıştırarak pişirmekte. Sıcak sıcak, ekmek banarak yenir.

Trabzon Pidesi

Kayık biçimindeki hamurun içine peynir, kıyma ya da kavurma konur; pişince üzerine tereyağı ve isteğe göre yumurta eklenir. Farkı, yöresel tereyağı ve peynirden ve odun ateşinde pişirilmesinden geliyor.

Kaygana

Yumurtalı, ince bir hamurun kızgın yağda pişirilmesiyle yapılır; omlete benzer. Hamsili versiyonu da çok sevilir.

Akçaabat Köftesi

Akçaabat ilçesine özgü, yağsız dana etinden yapılan ve odun ateşinde pişirilen köfte. 2010’dan beri coğrafi işaretle tescilli. En iyisini Akçaabat’taki köftecilerde yiyebilirsiniz.

Hamsiköy Sütlacı

Maçka’ya bağlı Hamsiköy’ün adını taşıyan fırın sütlacı, bölgenin taze sütüyle yapılmasıyla ünlü ve 2017’den beri coğrafi işaretle tescilli. Sümela dönüşü Hamsiköy’de mola vermek neredeyse gelenek.

Laz Böreği

Adına bakıp tuzlu bir börek beklemeyin: İnce yufka katlarının arasına muhallebi konarak yapılan, hafif bir tatlı.

Burma Tatlı

Baklavaya benzer ama hamuru burularak hazırlanır. Trabzon tereyağıyla yapıldığı için çıtır çıtır ve klasik baklavadan daha hafif.

Trabzon’u yayla ve kamp rotalarıyla birleştirmek isterseniz Türkiye’nin en iyi kamp alanları yazımıza göz atın.